Migraine is niet zomaar hoofdpijn. Het is een aandoening in de hersenen. Als je migraine hebt, krijg je aanvallen van hevige, kloppende hoofdpijn. Een aanval kan een paar uur tot wel drie dagen duren. Je kunt dan vaak niet meer werken of voor het gezin zorgen.
In Nederland heeft 1 op de 5 mensen weleens migraine. De klachten verschillen per persoon.
Wat zijn dan de kenmerken van migraine? Welke fasen heeft een aanval? Wat zijn de verschillen met andere typen hoofdpijn? En wat kun je eraan doen? In dit artikel lees je alles over migraine.
Wat zijn de kenmerken van migraine?
Een migraineaanval heeft verschillende kenmerken:
- Intense, kloppende hoofdpijn. Dit wordt vaak erger als je fysiek bezig bent, zoals bij traplopen.
- De hoofdpijn zit meestal aan één kant van je hoofd.
- Je bent misselijk en soms moet je overgeven.
- Sterke geuren kunnen je misselijk maken.
- Overgevoeligheid voor licht (fotofobie).
- Overgevoeligheid voor geluid (fonofobie).
- Sommige mensen krijgen een aura. Dit zijn visuele verstoringen waarbij je schitteringen, lichtflitsen, kartellijnen of zwarte vlekken ziet.
Welke fasen heeft een migraineaanval?
Een migraineaanval verloopt vaak in vier stappen (fasen). Niet iedereen ervaart elke stap bij iedere aanval. Dit kan per aanval of per persoon verschillen.
1. De waarschuwingsfase
Eén of twee dagen vóór de hoofdpijn kun je al merken dat er een aanval aankomt. Signalen in de waarschuwingsfase zijn:
- Veel gapen en moe zijn.
- Humeurig of juist heel vrolijk zijn.
- Zin hebben in specifiek eten (zoals zoet of zout eten).
- Een stijve nek hebben.
- Vermoeid zijn.
- Je minder goed kunnen concentreren.
- Minder goed tegen prikkels kunnen, zoals geluid, licht of geur.
Wat kan ik in de waarschuwingsfase het beste doen?
Probeer tijdens de waarschuwingsfase prikkels te vermijden en je rust te pakken.
2. De aurafase
- Ongeveer 1 op de 3 mensen met migraine krijgt te maken met een ‘aura’. Dit duurt meestal 20 tot 60 minuten. Een aura geeft tijdelijke klachten, zoals:
- Minder goed zien: Je kunt schitteringen, lichtflitsen, kartellijnen of zwarte vlekken zien.
- Gevoel verliezen: Je voelt tintelingen of een doof gevoel in je hand, arm of gezicht.
- Moeite met praten: Je kunt niet goed op woorden komen of je praat warrig.
Wat kan ik in de aurafase het beste doen?
Heb je last van een aurafase? Wacht dan met je aanvalsmedicatie nemen tot de hoofdpijnfase begint.
3. De hoofdpijnfase
Dit is de bekendste en vervelendste fase. Zonder medicijnen duurt deze fase 4 tot 72 uur. De pijn is heel erg hevig en kloppend. Het liefst lig je stil in een donkere, stille kamer.
Wat kan ik in de hoofdpijnfase het beste doen?
Zodra de hoofdpijn begint, neem dan je aanvalsmedicatie in. Ga verder, indien mogelijk, in een donkere en rustige kamer liggen. Vermijd ook zoveel mogelijk prikkels.`
4. De herstelfase
Als de hoofdpijn stopt, ben je nog niet meteen de oude. Je kunt je nog 1 tot 2 dagen ‘gebroken’ of moe voelen.Soms heb je moeite met concentreren of heb je spierpijn.
Wat kan ik in de herstelfase het beste doen?
Geef jezelf in de herstelfase zoveel mogelijk rust, blijf goed drinken en gun jezelf de tijd om goed te herstellen.
Waarom is het belangrijk om de fases van migraine te kennen?
Het begrijpen en herkennen van de verschillende fases van een migraineaanval helpt je om beter met migraine om te gaan.
- Je kunt op tijd je medicatie innemen.
- Je kunt je symptomen beter omschrijven in het hoofdpijndagboek. Zo kun je er ook samen met je arts achter komen wat voor jou triggers zijn voor een aanval.
- Het is makkelijker om je symptomen en triggers aan jouw arts of neuroloog uit te leggen zodat zij je zo goed mogelijk kunnen helpen.
- Je kunt ook makkelijker aan vrienden en collega’s uitleggen wat er precies gebeurt. Zo ontstaat er meer begrip voor jouw situatie.
Hoe ontstaat migraine?
We weten nog niet precies hoe migraine ontstaat. Het heeft iets te maken met hoe de hersenen prikkels verwerken. Zenuwen en bloedvaten raken tijdelijk van slag.
Wel zijn er andere dingen die we weten over migraine:
- Erfelijkheid: Migraine zit vaak in de familie. Als (een van) je ouders migraine hebben, is de kans groot dat jij het ook krijgt.
- Prikkels (triggers): Een migraineaanval ontstaat vaak door bepaalde prikkels, zoals:
- Stress, of juist ontspannen ná stress (de ‘weekend-migraine’)
- Slecht of onregelmatig slapen
- Maaltijden overslaan
- Fel zonlicht of een snelle verandering van het weer
- Hormonen: Vrouwen hebben drie keer zo vaak migraine als mannen. Dat komt waarschijnlijk door hormonen. Vooral schommelingen in het hormoon oestrogeen kunnen mogelijk zorgen voor aanvallen. Denk aan de periode rond de ongesteldheid, een zwangerschap of de overgang. Hier wordt op dit moment veel onderzoek naar gedaan.
Migraine ontstaat niet doordat je verkeerd eet of te veel stress hebt. De prikkels lokken de aanval alleen uit. De échte oorzaak is de aanleg in je hersenen.
Hoe weet je of je migraine hebt?
Denk je dat je migraine hebt? Maak dan een afspraak bij je huisarts of bij een kliniek gespecialiseerd in hoofdpijn, zoals The Migraine Clinic. Het is goed om te weten dat er geen bloedonderzoek of scan is om migraine te meten. De arts maakt een diagnose door vragen te stellen over je klachten.
Een arts wil bijvoorbeeld weten:
- Hoe vaak je hoofdpijn hebt.
- Waar de pijn zit en hoe het voelt.
- Of je ook misselijk bent of aura’s hebt.
Handige tip: Houd een paar weken een hoofdpijndagboek bij. Zo kan de arts je sneller en beter helpen.
Wanneer moet je naar de arts of de neuroloog voor migraine?
Heb je regelmatig last van hevige hoofdpijn? Dan is het verstandig om naar de huisarts te gaan. Blijf er niet mee rondlopen, want met de juiste hulp voorkom je klachten.
Maak een afspraak met de huisarts als:
- Je vaker dan twee keer per maand een migraineaanval hebt.
- Gewone pijnstillers niet genoeg helpen.
- Je meer dan twee dagen per week pijnstillers moet slikken.
- De hoofdpijn je dagelijks leven, werk of studie verstoort.
Wanneer verwijst de huisarts je door naar de neuroloog?
Je huisarts kan je doorverwijzen naar een neuroloog (een medisch specialist voor de hersenen en zenuwen) als:
- De behandeling van de huisarts niet genoeg helpt.
- De diagnose niet helemaal duidelijk is.
- Je in aanmerking komt voor speciale medicijnen zoals CGRP-remmers.
Wanneer moet je direct hulp inschakelen bij hoofdpijn?
Neem direct contact op met een arts of de spoeddienst bij:
- Plotselinge, extreem heftige hoofdpijn die binnen een paar seconden op z’n ergst is (voelt als een ‘donderslag’).
- Hoofdpijn in combinatie met hoge koorts, een stijve nek, verwardheid en flauwvallen.
- Verlamming in je lichaam, spraakproblemen of dubbelzien (langer dan een uur).
- Zware hoofdpijn na een harde klap tegen het hoofd.
Welke medicijnen zijn er voor migraine?
Welke medicijnen je krijgt, hangt af van hoe vaak je een aanval hebt en hoe erg de pijn is.
- Aanvalsmedicijnen: Deze medicijnen neem je in zodra de aanval begint. Doe dit zo snel mogelijk. Ze stoppen de pijn of maken de pijn minder erg. Denk aan gewone pijnstillers (zoals ibuprofen) of speciale migrainemedicijnen (triptanen).
- Medicijnen om aanvallen te voorkomen: Als je vaker migraineaanvallen krijgt, dan kan de arts medicijnen voorschrijven waardoor je minder of geen migraineaanvallen meer hebt. Dit kan in de vorm van injecties of tabletten. Jouw arts bepaalt samen met jou wat het beste bij jouw klachten past.
Praktische tips voor het dagelijks leven met migraine
- Houd een regelmatig schema aan: sta op vaste tijden op en ga op vaste tijden naar bed.
- Eet op vaste tijden: sla geen maaltijden over.
- Houd een dagboek bij: schrijf op wanneer je een aanval krijgt en wat je dan doet. Dit is belangrijke informatie voor jezelf en voor je arts.
- Zet wekkers om je medicijnen niet te vergeten: zo vergeet je nooit een innamemoment.
Wist je dat MedApp een handige medicijnapp heeft? Dankzij onze app vergeet je nooit meer je medicijnen én houd je gemakkelijk je migraineaanvallen bij. Download de app vandaag nog!
Veelgestelde vragen over migraine
Nee, migraine is niet gevaarlijk voor je hersenen. Maar een aanval is wel heel vervelend.
Als je denkt dat je last hebt van migraine, maak dan een afspraak met je huisarts of een specialist.
Krijg je ineens heel felle pijn die aanvoelt als een donderslag? Of duren klachten (zoals niet goed kunnen praten) langer dan een uur? Bel dan direct je huisarts.
Bij migraine zonder aura krijg je meteen hoofdpijn. Bij migraine met aura zie je vóór de hoofdpijn eerst lichtflitsen, vlekken of heb je last van tintelingen.
Ja. Als je in een maand op meerdere dagen veel aanvalsmedicijnen gebruikt, kan dat juist zorgen voor hoofdpijn. Dat noemen we medicatieovergebruikshoofdpijn (MOH). Je arts wil graag weten op hoeveel dagen per maand je aanvalsmedicijnen gebruikt. Houd dit daarom bij in een dagboek voordat je naar je arts gaat.
Ja, migraine is voor een groot deel erfelijk. Zit migraine in je familie? Dan is de kans aanzienlijk groter dat jij er ook last van krijgt. Er is niet één specifiek ‘migraine-gen’, maar een combinatie van verschillende genen die ervoor zorgen dat je hersenen gevoeliger zijn voor prikkels.
Ja, dat kan. Het komt wel minder vaak voor. Migraine begint bij de meeste mensen tussen het 10e en het 40e levensjaar. Krijg je voor het eerst migraineklachten nadat je 50 jaar bent geworden? Dan zal een arts altijd extra onderzoek doen om uit te sluiten dat er een andere oorzaak voor de hoofdpijn is.
Spanningshoofdpijn voelt als een doffe, drukkende band om je hele hoofd en verergert niet als je beweegt. Je bent er meestal niet misselijk van. Migraine zit meestal aan één kant van je hoofd, voelt hevig en bonzend en wordt juist erger als je beweegt. Ook ben je bij migraine vaak misselijk en kun je niet tegen licht en geluid.
Bij migraine lig je tijdens een aanval het liefst zo stil mogelijk in een donkere kamer. Bij clusterhoofdpijn is de pijn zó extreem hevig en snijdend (rondom één oog) dat stilliggen onmogelijk is. Mensen worden van clusterhoofdpijn heel rusteloos en gaan ijsberen. Ook duurt een clusterhoofdpijnaanval korter dan een migraineaanval (15 tot 180 minuten). Vaak krijg je ook een rood, tranend oog en een verstopte neus.
