Sommige studenten gebruiken ADHD-medicatie om zich beter te concentreren of langer te kunnen studeren. Ook als ze zelf geen ADHD hebben. Maar werkt ADHD-medicatie echt als je geen ADHD hebt? En welke risico’s brengt het gebruik zonder voorschrift met zich mee?
In dit artikel lees je wat ADHD-medicatie doet, of je er beter door kunt studeren en waarom het belangrijk is om voorzichtig te zijn.
Waarom gebruiken studenten ADHD-medicatie?
Sommige studenten gebruiken ADHD-medicatie als een studeerpil. Deze medicijnen hebben een stimulerende werking en worden voorgeschreven aan mensen met ADHD om klachten zoals concentratieproblemen, impulsiviteit en hyperactiviteit te verminderen.
Sommige mensen zonder ADHD gebruiken deze medicijnen omdat ze verwachten dat ze hierdoor beter kunnen leren, bijvoorbeeld tijdens een drukke tentamenperiode. Ze hopen zich beter te kunnen concentreren, langer wakker te blijven of meer gedaan te krijgen.
Het gaat hierbij om ADHD-medicatie zoals:
- Methylfenidaat (onder andere Ritalin® en Concerta®).
- Dexamfetamine (onder andere Tentin® en Adhesa®).
- Lisdexamfetamine (Elvanse®).
Werkt ADHD-medicatie ook als je geen ADHD hebt?
Stimulerende ADHD-medicijnen hebben invloed op dopamine en noradrenaline in je hersenen. Deze stoffen helpen onder andere bij aandacht en concentratie.
Ook bij mensen zonder ADHD kunnen deze medicijnen effect hebben. Je kunt je bijvoorbeeld alerter voelen, langer wakker blijven of meer motivatie hebben om te studeren.
Kun je door ADHD-medicatie beter leren?
Onderzoek laat zien dat ADHD-medicatie bij mensen zonder ADHD sommige taken waarbij aandacht en geheugen nodig zijn, iets kan verbeteren. Deze effecten zijn meestal klein en verschillen per persoon. Het is niet aangetoond dat je met ADHD-medicatie betere studieresultaten behaalt.
Je beter kunnen concentreren is dus niet hetzelfde als daadwerkelijk beter leren. Je kunt het gevoel hebben dat je productiever bent, terwijl je niet per se meer informatie onthoudt of betere cijfers haalt.
Wat zijn de risico's van ADHD-medicatie zonder voorschrift?
ADHD-medicatie kan bijwerkingen veroorzaken. Als je de medicijnen zonder voorschrift gebruikt, heeft een arts niet beoordeeld of het medicijn en de hoeveelheid geschikt voor je zijn.
Bijwerkingen
Stimulerende ADHD-medicatie kan verschillende bijwerkingen veroorzaken, zoals:
- Hartkloppingen en een verhoogde bloeddruk
- Slapeloosheid en rusteloosheid
- Angst en prikkelbaarheid
- Hoofdpijn en duizeligheid
- Verminderde eetlust en misselijkheid
In zeldzame gevallen kunnen ernstige hartproblemen of psychische klachten ontstaan.
Slaapproblemen en vermoeidheid
Stimulerende ADHD-medicatie kan ervoor zorgen dat je langer wakker blijft. Hierdoor kan je slaapritme verstoord raken.
Slaap is belangrijk om nieuwe informatie te verwerken en te onthouden. Als je door ADHD-medicatie minder slaapt, kunnen je concentratie en geheugen de volgende dag juist slechter zijn.
Afhankelijkheid en verslaving
ADHD-medicatie kan bij verkeerd gebruik leiden tot afhankelijkheid of verslaving. Het risico is groter wanneer je de medicatie vaker of in hogere doseringen gebruikt dan de bedoeling is. Als je afhankelijk bent van ADHD-medicatie, kun je bijvoorbeeld het gevoel krijgen dat je zonder de medicijnen niet meer goed kunt studeren.
Ook als je ADHD hebt, neemt het risico op verslaving toe wanneer je je medicatie anders gebruikt dan voorgeschreven. Bijvoorbeeld door extra medicatie te nemen om langer te kunnen studeren.
Merk je dat je steeds vaker extra medicatie neemt of heb je het gevoel dat je zonder medicatie niet goed kunt studeren? Bespreek dit dan met je arts of apotheker.
Lees ook: ‘Drugs gebruiken met ADHD (en medicatie): Risico’s per middel‘.
Combinatie met cafeïne
Drink je tijdens het studeren veel koffie of energiedrank? Koffie en energiedrank bevatten cafeïne, dat ook een stimulerend effect heeft. Als je veel cafeïne binnenkrijgt samen met ADHD-medicatie, kun je meer last krijgen van bijvoorbeeld hartkloppingen, onrust of slaapproblemen.
Neem ook geen extra medicatie als je ADHD hebt
Heb je ADHD en krijg je hiervoor medicijnen voorgeschreven? Dan kan je medicatie je helpen om je beter te concentreren tijdens het studeren. Maar ook dan is het belangrijk om je aan de voorgeschreven dosering te houden.
Neem niet zomaar extra medicatie om langer te kunnen leren of tijdens een drukke tentamenperiode beter te presteren. Een hogere dosis kan de kans op bijwerkingen vergroten en betekent niet automatisch dat je beter kunt studeren.
Werkt je medicatie voor je gevoel niet lang genoeg of heb je nog veel moeite met concentreren? Bespreek dit dan met je arts. Samen kunnen jullie kijken of je behandeling nog goed bij je past.
Geef je eigen ADHD-medicatie ook niet aan vrienden of medestudenten. Een medicijn dat voor jou geschikt is, kan voor iemand anders gevaarlijk zijn.
Veelgestelde vragen
Ritalin bevat methylfenidaat, een stimulerend medicijn dat onder andere wordt voorgeschreven bij ADHD. Het kan je alerter maken, maar het is niet bewezen dat je er betere studieresultaten door behaalt. Daarnaast kan het bijwerkingen veroorzaken. Gebruik Ritalin daarom niet zonder voorschrift van een arts.
Ja, dat is mogelijk. Het risico wordt groter wanneer je de medicatie vaker of in hogere doseringen gebruikt dan voorgeschreven.
Ook als je geen ADHD hebt en de medicatie zonder voorschrift gebruikt, kun je afhankelijk worden. Je kunt bijvoorbeeld het gevoel krijgen dat je zonder medicijnen niet meer goed kunt studeren.
Nee. ADHD-medicatie is alleen op recept verkrijgbaar. Een arts moet eerst beoordelen of het medicijn geschikt is voor jou en welke dosering je nodig hebt. Bovendien vallen methylfenidaat en dexamfetamine onder de Opiumwet. Deze medicijnen zonder geldige reden in bezit hebben of aan iemand anders geven, kan strafbaar zijn.
